Wyższe uczelnie i środki unijne. Pozyskują, doradzają?

Redakcja przeprowadziła krótki sondaż wśród wyższych uczelni dotyczący pozyskiwania i wykorzystywania przez nie środków z funduszy unijnych. Zapytaliśmy, czy uczelnie w ogóle realizują projekty współfinansowane z tych środków, a jeśli tak - czy są to przedsięwzięcia "ksobne", skierowane tylko na rozwój danej szkoły, czy też służą rozwojowi całego regionu. Interesowało nas, czy szkoły wyższe chcą środkami unijnymi finansować jedynie przygotowane przez siebie szkolenia i projekty doradcze, czy też przeznaczają pieniądze na badania i infrastrukturę. Chcieliśmy wiedzieć, czy uczelniane projekty przyciągają studentów i zwiększają poziom wykształcenia w regionie. Okazało się, że uczelnie prywatne są znacznie bardziej skierowane tylko na siebie niż publiczne. Te drugie są też bardziej zainteresowane rozwojem, a nie tylko kolejnymi szkoleniami.

Wspieranie gospodarki opartej na wiedzy poprzez rozwój badań i innowacyjności, wprowadzanie nowych technik informacyjno-komunikacyjnych i inwestycje w kapitał ludzki stanowią cele polityki spójności, zapisane w polskiej Narodowej Strategii Spójności. Dla realizacji tych celów konieczne jest wspieranie sektora badań i rozwoju oraz szkolnictwa wyższego.

Narodowa Strategia Spójności wyrażona została w zaakceptowanym przez Komisję Europejską dokumencie zwanym Narodowymi Strategicznymi Ramami Odniesienia 2007-2013, który określa sposób wykorzystania przyznanych Polsce na ten okres środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności. Celem strategicznym Narodowej Strategii Spójności jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki polskiej opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.

Uczelnie wyższe mogą ubiegać się o środki z trzech ogólnokrajowych programów operacyjnych: Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka oraz Program Operacyjny Kapitał Ludzki. W ich ramach można zgłaszać projekty badawcze ważne dla społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, projekty służące stymulowaniu większego zaangażowania przedsiębiorców w działalność badawczo-rozwojowe, modernizacji i rozbudowie infrastruktury służącej działalności badawczej i dydaktycznej szkół wyższych, podwyższaniu jakości kształcenia na poziomie wyższym i dostosowaniu go do potrzeb gospodarki i rynku pracy.

W ramach programów, dla których Instytucją Pośredniczącą jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, do rozdysponowania jest 4,15 mld euro.

Środki unijne w gestii Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

PO Innowacyjna Gospodarka

Priorytet I. Badania i rozwój nowoczesnych technologii - 1 299 mln euro

Działanie 1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy

Działanie 1.2. Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki

Działanie 1.3. Wsparcie projektów B+R (Badania i Rozwój) na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe

Działanie 1.4. Wsparcie projektów celowych

Priorytet II. Infrastruktura sfery B+R - 1 299 mln euro

Działanie 2.1. Rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym

Działanie 2.2. Wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych

Działanie 2.3. Inwestycje związane z tworzeniem infrastruktury informatycznej nauki

PO Infrastruktura i Środowisko

Priorytet XIII. Infrastruktura szkolnictwa wyższego - 588, 2 mln euro

PO Kapitał Ludzki

Priorytet IV. Szkolnictwo wyższe i nauka - 960, 4 mln euro

Działanie 4.1 Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni oraz zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy