Kształcenie napędzi gospodarkę

Prawie 300 mln zł przyznano uczelniom wyższym w ramach drugiej edycji konkursu Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego szkolnictwa wyższego. Konkurs stanowi Poddziałanie 4.1.1. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Na trzy kolejne edycje przewidziano blisko 1 mld zł. Tym razem pozytywnie oceniono 95 wniosków, które opiewają na łączną kwotę 511,7 mln zł.

Środki unijne dostaną m.in. Politechnika Gdańska na stworzenie studiów międzywydziałowych z dziedziny inżynierii biomedycznej; Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży na utworzenie kierunku Pielęgniarstwo i kosmetologia; Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na unowocześnienie kształcenia. Konkretna kwota przyznanych środków będzie jeszcze zależała od wyniku negocjacji, jakie resort nauki i szkolnictwa wyższego przeprowadzi ze zwycięskimi uczelniami.

W ramach Poddziałania 4.1.1. PO KL uczelnie mogą ubiegać się o pieniądze na m.in. tworzenie nowych kierunków studiów, dostosowywanie programów istniejących kierunków do potrzeb rynku pracy i gospodarki opartej na wiedzy, programy wyrównawcze z matematyki i fizyki dla studentów, współpracę z pracodawcami w celu wzmocnienia praktycznych elementów nauczania.

O zainteresowaniu uczelni środkami unijnymi rozmawiamy z Bartoszem Lobą, rzecznikiem prasowym Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Czy resort odnotowuje duże zainteresowanie uczelni pozyskiwaniem środków unijnych?

- Bardzo duże. Wnioskowane kwoty znacznie przekraczają środki przeznaczone na poszczególne konkursy. O ogromnym zainteresowaniu świadczy liczba wpływających drogą telefoniczną i elektroniczną pytań, które dotyczą zarówno samej możliwości otrzymania dofinansowania, jak i bardziej szczegółowych zagadnień. O popycie na środki świadczy liczba zgłoszonych wniosków. Tylko w ramach trzech działań, dla których nie powołano Instytucji Pośredniczących II, a więc MNiSW samo organizowało konkursy, wpłynęło w sumie 210 wniosków na łączną kwotę prawie sześć mld zł. To stanowi prawie 800% całkowitej alokacji przewidzianej dla tych działań na 2008 r. O zainteresowaniu świadczy też liczba uczestników szkoleń. W 2008 r. przeszkolono ponad 1800 osób na spotkaniach organizowanych przez MNiSW, a takie same spotkania organizowały jeszcze Instytucje Pośredniczące II: Ośrodek Przetwarzania Informacji, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości i Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej. Ponadto otrzymywaliśmy mnóstwo zaproszeń i próśb o wygłoszenie prelekcji na temat możliwości otrzymania wsparcia.

Które Działanie cieszy się największym zainteresowaniem?

- W Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka, w którym MNiSW jest Instytucją Pośredniczącą, czyli m.in. samo ogłaszało konkursy, największym zainteresowaniem cieszyło się Działanie 2.1- Rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym. Wpłynęły 154 wnioski na blisko 4,5 mld zł. Najwięcej wniosków zgłoszono z województw: mazowieckiego (49), śląskiego (23), małopolskiego i wielkopolskiego (po 20). Natomiast w ramach PO Kapitał Ludzki największym zainteresowaniem cieszy się Poddziałanie 4.1.1 Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego szkolnictwa wyższego, gdzie uczelnie złożyły 81 wniosków.

Czy daje się zauważyć jakąś linię podziału między potencjalnymi beneficjentami? Czy, przykładowo, więcej projektów zgłaszają uczelnie techniczne niż uniwersytety, więcej projektów zgłaszają uczelnie prywatne niż publiczne?

- Wnioski składają wszystkie uczelnie wyższe, zarówno techniczne, jak i uniwersytety, zarówno prywatne jak i publiczne. Wśród ocenionych pod względem formalnym wniosków (431 wniosków na 12 grudnia 2008 r.) w całym I i II priorytecie PO IG mamy 137 wniosków z uczelni, w tym z 79 uczelni technicznych.

Czy uczelnie chcą realizować ze środków unijnych głównie projekty badawcze, czy może infrastrukturalne, szkoleniowe albo zakładające współpracę z sektorem przedsiębiorstw?

W ramach Priorytetu IV PO KL finansowane mogą być projekty szkoleniowe i te, które zakładają współpracę z przedsiębiorstwami. Oba rodzaje projektów cieszą się dużym zainteresowaniem uczelni. We wszystkich działaniach wpłynęły wnioski na kwotę znacznie wyższą od przewidzianej alokacji. Oczywiście składane są wnioski i przyznawane środki na projekty badawczo-rozwojowe: PO IG przewiduje 2,6 mld euro na badania i rozwój.

Jakie perspektywy dla polskiej nauki widzi resort w związku z wykorzystaniem funduszy unijnych?

- W latach 2007-2013 MNiSW będzie dysponentem funduszy strukturalnych, które przyczynią się do wzrostu konkurencyjności polskiej nauki m.in. poprzez wspieranie karier młodych naukowców, poprawę jakości infrastruktury badawczej, zwiększenie dostępu ośrodków naukowych do zaawansowanych technologii informatycznych. Kształcenie w szkołach wyższych zostanie dostosowanie do potrzeb nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy i zmieniających się wymogów rynku pracy. Do wykorzystania w ramach trzech Programów Operacyjnych (Innowacyjna Gospodarka, Infrastruktura i Środowisko, Kapitał Ludzki) są niemal 4 miliardy euro. Ten strumień finansowania skorelowany jest ze zmianami systemowymi w nauce wprowadzanymi reformatorskim pakietem pięciu ustaw - o Polskiej Akademii Nauk, o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, o Narodowym Centrum Nauki, o Instytutach Badawczych i o zasadach finansowania nauki, przyjętym przez rząd 2 grudnia 2008 r.

 Przykładowo, w ramach PO IG, który jest skierowany m.in. do jednostek naukowych (z wyłączeniem centrów badawczo-rozwojowych), w tym do jednostek naukowych wchodzących w skład sieci naukowych oraz konsorcjów naukowo-przemysłowych, realizowane są duże, strategiczne projekty. Wśród celów, dla realizacji których powołany został Program, jest wspieranie badań naukowych dla gospodarki opartej na wiedzy. Wsparcie finansowe otrzymają projekty ukierunkowane na rozwój infrastruktury jednostek naukowych w ośrodkach o wysokim potencjale badawczym, które umożliwią prowadzenie wysokiej jakości badań. Dotowane będą też projekty, które w efekcie zapewnienią środowisku naukowemu w Polsce stały, bezpieczny dostęp do zaawansowanej infrastruktury informatycznej, umożliwią prowadzenie nowoczesnych badań z zastosowaniem technologii społeczeństwa informacyjnego oraz łączność jednostkom naukowym, które mają siedzibę w Polsce z międzynarodowymi naukowymi sieciami teleinformatycznymi.

 Beneficjentami Priorytetu XIII PO Infrastruktura i Środowisko są szkoły wyższe. Zakładany efekt to unowocześnienie infrastruktury szkolnictwa wyższego, zwiększenie liczby studentów na priorytetowych kierunkach studiów, a ponadto podniesienie jakości kształcenia na uczelniach poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT). Rezultaty te będą osiągnięte dzięki inwestycjom szkół wyższych w zaplecze infrastrukturalne służące celom dydaktycznym. Wspierany będzie również rozwój infrastruktury informatycznej dla celów dydaktycznych. W ten sposób poprawi się jakość kształcenia, szczególnie w zakresie nowoczesnych technologii, zwiększenie dostępu studentów do nowoczesnych narzędzi dydaktycznych oraz technik informacyjnych i komunikacyjnych, stworzone zostaną dodatkowe miejsca na wspartych kierunkach studiów, a dzięki nowoczesnej infrastrukturze uczelnie będą mogły rozszerzyć swój udział w realizacji europejskich projektów edukacyjnych i badawczych.

Dziękuję za rozmowę.