Leszek Kostrzewski; Piotr Miączyński: Cieszy się pan, że rząd chce podnieść wiek emerytalny do 67 lat? Zbigniew Derdziuk, prezes ZUS: - W ciągu ostatnich 20 lat przeciętne dalsze trwanie życia 65-letnich mężczyzn wydłużyło się ponad dwa lata, a 60-letnich kobiet o przeszło trzy lata. Dla noworodka o ponad pięć lat. To oznacza, że utrzymanie obecnych proporcji czasu pracy i czasu odpoczynku na emeryturze nie jest już możliwe. Czy to się nam podoba, czy nie.
Jak długo teraz żyjemy? - Mężczyzna, który przechodzi na emeryturę w 65. roku życia, dożywa 80,1 roku,
kobieta, która przechodzi na emeryturę w wieku 60 lat, dożywa 83,5 roku.
Liczyli państwo dla rządu, ile budżet oszczędzi na podniesieniu wieku emerytalnego. I co wyszło? - W 2016 r. zaoszczędzi 4,3 mld zł, dwa lata później już 8 mld zł. W 2041 r. nastąpi szczyt - kasa państwa zaoszczędzi aż 26,7 mld zł. Jednak po tym roku kwoty zaczną maleć, ponieważ już wszyscy ubezpieczeni będą podlegać nowemu systemowi emerytalnemu według zasady: ile sobie uzbierasz, tyle dostaniesz.
Wydłużenie wieku emerytalnego powoduje, że zmniejsza się też coś, co określamy jako poziom obciążenia demograficznego. Czyli lepsze będą proporcje pomiędzy liczbą płacących składki i pobierających świadczenie.
A co to oznacza dla ludzi? Ich emerytury według obietnic premiera też mają wzrosnąć. - Dla osób będących w starym systemie emerytalnym dłuższa praca nie spowoduje wielkiego zwiększenia ich świadczeń, gdyż podwyższenie wieku emerytalnego dotyczyć będzie przede wszystkim osób urodzonych po 1948 r. W przypadku osób w nowym systemie, czyli składkowym, jest jednak już inaczej. Każdy rok pracy mocno zwiększy ich świadczenia. Już rok pracy dłużej to o prawie 10 proc. wyższa emerytura.
Jakie jest teraz zadłużenie ZUS wobec emerytów? - Na kontach emerytalnych Polaków jest teraz zapisane około 2 bilionów złotych.
Tyle że to wirtualne pieniądze. Obecne tylko na twardych dyskach komputerów. - Niestety, systemy emerytalne w całej Europie przyczyniają się do generowania deficytu publicznego. Wypłaty emerytur są więc w sporej części uzależnione od możliwości pożyczania pieniędzy na rynku. Proszę zwrócić uwagę, ile kosztują 10-letnie obligacje węgierskie - ok. 10 proc. Greckie? W pewnym momencie ponad 20 proc.
Polska jest bardzo stabilnym krajem - nasze obligacje kosztują poniżej 6 proc.
Co ZUS musi zrobić, jeśli parlament uchwali ustawę o podniesieniu wieku emerytalnego? - W grę wchodzi przeprowadzenie stosunkowo niewielkiej, technicznej operacji w systemie informatycznym. Będziemy musieli zmienić niektóre algorytmy.
Pytamy, bo niedawno alarmował pan rząd, że zbyt ślimaczą się prace w sprawie zmiany waloryzacji emerytur, co grozi opóźnieniami w ich wypłacaniu. - Zleciłem rozpoczęcie prac w systemie informatycznym zaraz po tym, gdy rząd przyjął projekt ustawy w tej sprawie. Waloryzacja zostanie wypłacona na czas.