Rozliczenie faktury wystawionej przed wydaniem towaru

Tomasz Krywan, konsultant podatkowy
22.12.2008 , aktualizacja: 22.12.2008 14:02
A A A Drukuj
Faktura została wystawiona 29 września 2008 r. (data sprzedaży 29 września 2008 r.), protokół odbioru towaru podpisany 3 października 2008 r., towar został odebrany przez nabywcę w dniu podpisania protokołu odbioru. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT?
Odpowiedź: Obowiązek podatkowy w VAT wynikający z dokonanej dostawy powstał 3 października (tzn. w dniu wydania towaru).

Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798 z późn. zm., dalej: rmff) podatnik powinien wystawić fakturę sprzedaży, co do zasady, nie później niż 7. dnia od dnia wydania towaru (z wyjątkami określonymi w § 14 i 15 rmff), które jednak nie mają zastosowania w omawianej sprawie).

Z przytoczonego przepisu nie wynika wprost zakaz wystawiania faktur przed dniem wydania towaru. Tym niemniej przyjmuje się, że podatnicy nie powinni wystawiać faktur przed wydaniem towaru czy wykonaniem usługi (chyba że jest to faktura zaliczkowa). A zatem błędem było wystawienie w omawianej sytuacji faktury 29 września 2008 r. (faktura została wystawiona za szybko). Faktura ta zawiera również błąd w dacie sprzedaży - datą sprzedaży powinna być data wydania towarów, a więc dniem sprzedaży na fakturze powinien być 3 października 2008 r.

Jednocześnie pragnę wyjaśnić, że istnieją 3 stanowiska, jeśli chodzi o rozliczanie na gruncie VAT faktur wystawionych przed wydaniem towarów.

W przypadku dwóch pierwszych stanowisk uznaje się, że wystawienie faktury przed wydaniem towaru stanowi wywiązanie się z obowiązku wystawienia faktury. Przemawia za tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2003 r. (sygn. akt III SA 3269/01, publ. M.Podat. 2003/11/3), jak również to, że przepisy wprost nie przewidują funkcjonowania takich faktur w obrocie - z art. 86 ust. 12 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) wynika możliwość odliczania podatku naliczonego z faktur wystawionych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi (z zastrzeżeniem, że prawo w takich przypadkach do odliczenia powstaje z chwilą nabycia przez nabywcę prawa do rozporządzania towarem lub z chwilą wykonania usługi).

Różnice między tymi pierwszymi dwoma stanowiska sprowadzają się do określenia momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z pierwszym z nich, w takich przypadkach nie ma zastosowania art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, gdyż stanowi on o dostawach towarów potwierdzanych fakturą (faktury wystawione przed wydaniem towarów nie potwierdzają zaś tych dostaw), lecz art. 19 ust. 1 ustawy o VAT uznający za moment powstania obowiązku podatkowego moment wydania towaru. Stanowisko to jest mi osobiście najbliższe, a w konsekwencji uważam, że w sytuacji opisanej w pytaniu należy uznać, iż:

wystawienie faktury 29 września 2008 r. stanowiło wywiązanie się z obowiązku wystawienia faktury dokumentującej dostawę towaru (a więc nie trzeba wystawiać faktury korygującej do tej faktury, a następnie wystawiać prawidłowej faktury),

obowiązek podatkowy w VAT wynikający z dokonanej dostawy powstał 3 października (tzn. w dniu wydania towaru), a zatem dostawę tego towaru powinna Pani wykazać w deklaracji VAT-7 za październik.

Zgodnie z drugim stanowiskiem, obowiązek podatkowy w takich przypadkach powstaje z chwilą wystawienia faktury (na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy o VAT lub na podstawie art. 108 ustawy o VAT).

Stanowisko takie zajął, między innymi, Tomasz Michalik w artykule „Jak rozliczać faktury VAT wystawione przed wykonaniem usługi lub wydaniem towaru” (Gazeta Prawna z 5 lutego 2008 r.), wskazując, że konstrukcja przepisów wspomnianego art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług pozwala jednak na wniosek, że wystawienie faktury także przed wydaniem towaru, nawet mimo tego, iż faktura ta jest niewłaściwie wystawiona, rodzi obowiązek podatkowy w odniesieniu do danej czynności. Jeżeli bowiem z okoliczności sprawy nie ulega wątpliwości, że faktura dotyczy konkretnej dostawy towarów lub usługi, to w dalszym ciągu jest to faktura potwierdzająca tę czynność podlegającą opodatkowaniu.

Przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, że:

wystawienie przedmiotowej faktury stanowiło wywiązanie się z obowiązku wystawienia faktury dokumentującej dostawę towaru (a więc nie trzeba wystawiać faktury korygującej do tej faktury, a następnie wystawiać prawidłowej faktury),

obowiązek podatkowy w VAT wynikający z dokonanej dostawy powstał 29 września 2008 r. (tj. w dniu wystawienia faktury), a zatem dostawę tego towaru należy wykazać w deklaracji VAT-7 za wrzesień.

Zgodnie z trzecim stanowiskiem - najmniej korzystnym dla podatników - wystawienie faktury przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi nie stanowi wywiązania się z obowiązku wystawienia faktury. Przyjęcie takiego stanowiska powoduje, że faktura wystawiona 29 września jest fakturą niedokumentującą rzeczywistej sprzedaży (dodać należy, że w przypadku przyjęcia takiego stanowiska nie trzeba płacić podatku wykazanego na fakturze na podstawie art. 108 ustawy o VAT, gdyż przepis ten nie ma zastosowania do faktur niedokumentujących rzeczywistej sprzedaży - zob. wydaną na gruncie analogicznego przepisu obowiązującego przed 1 maja 2004 r. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2002 r. - sygn. akt FPS 2/02, publ. ONSA 2002/4/136).

Oznacza to również, że podatek z takiej faktury nie podlega u nabywcy odliczeniu (ze względu na brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT). Przyjęcie tego stanowiska oznacza konieczność wystawienia po wydaniu towaru kolejnej, prawidłowej tym razem faktury (zaś fakturę wrześniową należałoby skorygować do zera).Obowiązek podatkowy powstałby w takim przypadku w dniu wystawienia nowej faktury, nie później jednak niż 10 października.

Podstawa prawna:

- § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798 z późn. zm.),

- art. 19, art. 86 ust. 12, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Odpowiedź udzielona: 28 października 2008 r.

Źródło: PortalFK.pl

Bądź na bieżąco, codziennie, za darmo i o stałej porze -

czytaj nasz newsletter!

Skomentuj:

Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX